เพลงนาคราช
ประวัติเพลงนาคราช
เพลงนาคราชเป็นเพลงอัตราจังหวะชั้นเดียว ทำนองเก่าสมัยกรุงศรีอยุธยาไม่ทราบผู้แต่งเพลงนี้มีชื่อเรียกอย่างอื่นอีก เช่น ไส้เดือนฉกจวัก เพลงนาคราชแผลงฤทธิ์ เพลงนาคราชพังพาน และเพลงนาคราชพ่นพิษ ต่อมาในปี พ.ศ. 2491 หลวงประดิษฐ์ไพเราะ (ศร ศิลปบรรเลง) ได้คิดยึดทำนองเพลงจากของเก่าที่มีชั้นเดียวมาแต่งเป็น 2 ชั้น รวมเป็นเพลงเถาขึ้น และได้ทำทำนองร้องขึ้น ใช้ประกอบการแสดงละคร โดยเพลงนาคราชอัตราชั้นเดียวจะใช้ในบทโกรธหรือบทที่ตัวละครแสดงกิริยาเร่งร้อน เพลงนาคราชมีผู้แต่งเนื้อร้องไว้มากมายหลายเนื้อร้อง สำหรับเนื้อร้องที่นำมาให้นักเรียนได้เรียนนี้เป็นเนื้อร้องที่กล่าวเปรียบเทียบกับธรรมชาติ ให้เห็นถึงความสามัคคีปรองดองกัน แม้จะมีภัยอันตรายใด ๆ ก็ไม่ทำให้เกิดความสูญหาย แต่งโดยนายยงค์ อิงเวทย์

เพลงนาคราช ชั้นเดียว

ถ้าแม้นลูกปลูกฝ้ายไว้ต้นเดียว

อยู่โดดเดี่ยวพอถูกลมก็ล้มได้

ถึงจะปลูกสักร้อยยังน้อยไป

พายุใหญ่พัดมาก็น่ากลัว

ควรจะปลูกให้มากต้นจนเต็มไร่

จึงจะได้ช่วยแบ่งแรงกันทั่ว

พายุใหญ่พัดไกวจนไหวตัว

ก็ไม่กลัวว่าจะล้มเพราะลมเอย


โน้ตขับร้องเพลงนาคราช
ทำนองเอื้อน
- เอ่อ-เออ
เห้อ - เออเอิงเอ่ย




- ถ้า- แม้น
- - - ลูก
- - - ปลูก
-ฝ้าย-ฮือ
- เอ่อ-เออ
เห้อ - เออเอิงเอ่ย
- - ไว้ ต้น
- เดียว - -
ตัวอย่างบรรทัดที่ ๑

 

-อยู่ - โดด
- - -เดี่ยว
- - พอถูก
- ลม - -
- เอ่อ - เออ
เห้อ - เออเอิงเอ่ย
- - ก็ ล้ม
- ได้ - เฮอ

ตัวอย่างบรรทัดที่ ๒


- - - ถึง
ฮึ จะปลูก
- - - สัก
- ร้อย - ฮือ
- เอ่อ - เออ
เห้อ - เออเอิงเอ่ย
- - ยังน้อย
- ไป - -
ตัวอย่างบรรทัดที่ ๓

 

- - พายุ

- - - ใหญ่

- - - พัด -
- มา - -
- เอ่อ - เออ
เห้อ - เออเอิงเอ่ย
- - ก็น่า -
- กลัว - -
ตัวอย่างบรรทัดที่ ๔


-- ควรปลูก
- - - ให้
- - - มาก
- ต้น - อือหือ
- เอ่อ - เออ
เห้อ - เออเอิงเอ่ย
- - จนเต็ม
- ไร่ - เฮอ
ตัวอย่างบรรทัดที่ ๕



- - - จึง
- - จะได้
- - -ช่วย
- แบ่ง - เฮอ
- เอ่อ - เออ
เห้อ - เออเอิงเอ่ย
- - แรงกัน
- ทั่ว - เฮอ
ตัวอย่างบรรทัดที่ ๖

 

- - - พายุ
- - - ใหญ่
- - -พัด
- ไกว -
- เอ่อ - เออ
เห้อ - เออเอิงเอ่ย
- - จนไหว
- ตัว - -
ตัวอย่างบรรทัดที่ ๗

 

- - - ก็
- - ไม่กลัว
- - - ว่า
จะล้ม - อือ
- เอ่อ - เออ
เห้อ - เออเอิงเอ่ย
-เพราะลม -
- เอย - -
ตัวอย่างบรรทัดที่ ๘